Zmiany w składce zdrowotnej od 2026 roku. Od 1 stycznia 2026 r. wchodzą w życie istotne zmiany w zasadach naliczania składki zdrowotnej dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Choć ustawodawca zapowiadał uproszczenie systemu i większą przewidywalność obciążeń, nowe regulacje budzą sporo pytań – zwłaszcza wśród mikroprzedsiębiorców. W niniejszym artykule wyjaśniamy, co dokładnie się zmienia, kogo dotyczą nowe przepisy i jakie mogą mieć skutki praktyczne.
Podstawa prawna i zakres zmian
Zmiany wynikają z nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisów towarzyszących. Nowe regulacje obowiązują od 1 stycznia 2026 r. i dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców, niezależnie od formy opodatkowania.
System składki zdrowotnej po raz kolejny odchodzi od jednolitego modelu, wprowadzając dwuelementową konstrukcję składki.
Nowa konstrukcja składki zdrowotnej
Od 2026 r. składka zdrowotna przedsiębiorcy składa się z dwóch części:
a) Część stała (ryczałtowa)
Jest ona obowiązkowa dla wszystkich przedsiębiorców i wynosi:
- 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Ta część ma charakter niezależny od faktycznie osiąganego dochodu lub przychodu i stanowi swoistą „składkę bazową”.
b) Część zmienna (uzależniona od wyniku finansowego)
Część ta jest naliczana dopiero po przekroczeniu określonych progów i jej wysokość zależy od formy opodatkowania.
Składka zdrowotna a forma opodatkowania
Skala podatkowa i podatek liniowy:
- część stała: 9% × 75% minimalnego wynagrodzenia,
- część zmienna: 4,9% od dochodu przekraczającego 1,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych:
- część stała: 9% × 75% minimalnego wynagrodzenia,
- część zmienna: 3,5% od przychodu powyżej 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia.
Karta podatkowa:
- wyłącznie część stała – brak składki zmiennej, niezależnie od wysokości przychodów.
Składka minimalna – realny wzrost obciążeń
W praktyce oznacza to, że minimalna składka zdrowotna w 2026 r. wzrośnie w porównaniu do lat poprzednich. Choć podstawą nadal jest 75% minimalnego wynagrodzenia, sam wzrost płacy minimalnej powoduje, że wielu przedsiębiorców zapłaci więcej niż dotychczas.
Dla mikroprzedsiębiorców i osób o niskich dochodach może to oznaczać istotne zwiększenie stałych kosztów prowadzenia działalności, niezależnie od faktycznej rentowności.
Kto zyska, a kto straci na zmianach?
Kto zyska na zmianach?
- przedsiębiorcy o niskich i średnich dochodach, którzy nie przekroczą progów składki zmiennej,
- osoby ceniące przewidywalność obciążeń – stała część składki ułatwia planowanie finansowe.
Podmioty narażone na wyższe obciążenia:
- przedsiębiorcy osiągający wysokie dochody lub przychody,
- ryczałtowcy z dużą skalą działalności,
- mikrofirmy, dla których składka minimalna stanowi znaczący koszt stały.
Firma i mObywatel – rewolucja w rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej oraz spółki cywilnej od 2026 roku
Co pozostaje bez zmian?
Nowelizacja nie wprowadza istotnych zmian dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę – składka zdrowotna nadal wynosi 9% podstawy wymiaru. Zmiany koncentrują się niemal wyłącznie na osobach prowadzących działalność gospodarczą.
Wnioski praktyczne
Zmiany w składce zdrowotnej od 2026 r. to kolejny etap poszukiwania równowagi pomiędzy stabilnością finansowania systemu ochrony zdrowia a obciążeniami nakładanymi na przedsiębiorców. Choć nowa konstrukcja jest bardziej uporządkowana, nie eliminuje ona problemu wysokiej składki minimalnej, szczególnie dotkliwej dla najmniejszych firm.
Z perspektywy doradczej kluczowe staje się:
- bieżące monitorowanie progów dochodowych i przychodowych,
- rozważenie zmiany formy opodatkowania,
- uwzględnienie składki zdrowotnej w długoterminowym planowaniu kosztów działalności.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Rekomendowana jest indywidualna analiza sytuacji podatkowo‑składkowej przedsiębiorcy.
Zdjęcie: Marek Studzinski
***
Czym jest przyczynienie się poszkodowanego w rozumieniu art. 362 k.c. – wyjaśnia Paweł Józef Pokorski, radca prawny
Instytucja przyczynienia się poszkodowanego bywa źródłem zaskoczenia i frustracji: skoro szkoda została w pełni ustalona, dlaczego wypłacone odszkodowanie okazuje się wyraźnie niższe? Dla ubezpieczycieli natomiast jest to jedno z podstawowych narzędzi ograniczania odpowiedzialności odszkodowawczej.
W niniejszym wywiadzie pan mec. Paweł Józef Pokorski, radca prawny, przybliży nam art. 362 k.c. – przepis, który pozwala na miarkowanie odszkodowania w sytuacji, gdy poszkodowany swoim zachowaniem przyczynił się do powstania szkody lub zwiększenia jej rozmiarów [Czytaj dalej…]